2. Arbeidsmarkt

• Tuinders kloppen nauwelijks nog aan bij uitkeringsinstituut UWV voor een werkvergunning voor bijvoorbeeld Roemeense en Bulgaarse seizoenswerkers. Tot en met maart zijn er 57 aanvragen voor werkvergunningen in de land- en tuinbouw binnengekomen. In dezelfde periode vorig jaar waren dat er 768 en in 2010 ontving het UWV in de eerste drie maanden 569 verzoeken. (Reformatorisch Dagblad, 31 maart 2012, Veel minder Roemenen in tuinbouw) 

• In Nederland is een generatie succesvolle Turkse ondernemers in opkomst in de financiële dienstverlening, het onroerend goed en de ict. Deze tweede generatie Turken in Nederland geboren, maar ten minste één van hun ouders niet kijkt verder dan de bakkerijen en groentewinkels die hun voorgangers hebben opgezet. De ondernemers zijn actief in financiële dienstverlening, onroerend goed, software en games, blijkt uit onderzoek waar Mediha Sahin. De opkomst van migrant-ondernemers is onstuitbaar, concludeert Sahin. Volgens de recentste cijfers, uit 2007, is het aantal ondernemers uit niet-westerse landen gegroeid tot 47.000, tegen 34.000 in 1999. Het aantal autochtone ondernemers is in diezelfde periode licht gekrompen tot 818.000. Vooral Turkse ondernemers zijn in opmars. Inmiddels telt Nederland bijna 12.000 ondernemers van Turkse afkomst, tegen 8000 in 1999. In Amsterdam is tien procent van de Turkse beroepsbevolking ondernemer. Ook het aantal Marokkaanse ondernemers is sterk gegroeid, van 2800 in 1999 tot 4600.
  (Het Parool, 22 maart 2012, Turkse ondernemer in opmars)
  Rapport: Studies on Migrant Entrepreneurship in Dutch Cities, Vrije Universiteit Amsterdam, 2012

• De jeugdwerkloosheid in Nederland mag in internationaal opzicht meevallen, ze loopt de laatste maanden weer behoorlijk op. In februari zaten volgens het CBS meer dan 100.000 jongeren onder de 25 jaar zonder baan, bijna één op de tien. Dat is ruim 20% hoger dan het jaar daarvoor. (Het Financiële Dagblad, 19 maart 2012, Het uitzicht in de Rotterdamse haven is mooi, maar er werken...)

• Nu zijn de meeste Polen die naar Nederland zijn gekomen weliswaar bovengemiddeld opgeleid, maar ze doen in Nederland voor het overgrote deel ongeschoold werk. Hierdoor ligt hun arbeidsproductiviteit - hoe hard ze ook werken - stevig onder het Nederlandse gemiddelde.
  Niet minder dan 84 procent van de Polen die via uitzendbureaus in Nederland werkzaam zijn, is middelbaar of hoger opgeleid, terwijl ze doorgaans eenvoudig handwerk doen. Van de Poolse arbeidskrachten in Nederland is 60 procent overgekwalificeerd voor het werk dat ze doen. (Elsevier, 17 maart 2012, Verdriet van Polen)

• Etnische minderheden hebben minder vaak vast werk en gemiddeld is hun opleidingsniveau ook lager. Het werkloosheidspercentage is bijna drie keer zo hoog als dat van autochtone Nederlanders. Voor de toekomst is belangrijk dat het met de doorstroom van de 18- tot 20-jarigen naar het hoger onderwijs heel goed gaat. Van de tweede generatie gaat nu ruim 40% van de Turken en Marokkanen naar hogeschool of universiteit, van de Surinamers is dat al 45% en van de autochtone Nederlanders 55%. Voor alle groepen geldt dat aanzienlijk meer meisjes dan jongens naar het hoger onderwijs gaan. De tweede generatie blijft wel nog achter in studieresultaten.
  (Het Financiële Dagblad, 3 maart 2012, Evenredigheid)
   
• Buitenlanders 'pikken banen in'. Maar in Nederland valt dat mee. Slechts 3,6% van de werkgelegenheid valt toe aan niet-Nederlanders. Dat buitenlandse aandeel is veel lager dan in onze buurlanden, Frankrijk, Spanje en Italië. Lang niet alle buitenlanders komen uit een van de andere Europese lidstaten. Van de migranten in Nederland komt de helft van buiten de EU. In Duitsland is het aandeel van buiten de EU in totaal 5,7%, in Frankrijk 3,4%. Spanje spant de kroon met 11%.
  (NRC Handelsblad, 27 februari 2012, Europeanen op zoek naar werk)

• Pikken Polen banen in? ,,Nee", zegt Godfried Engbersen, hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit. ,,Nederland heeft juist veel profijt van ze."
  Engbersen schreef vorig jaar mee aan het rapport Arbeidsmigratie in vieren over de positie van Oost-Europeanen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Volgens de hoogleraar is er geen sprake van grootschalige verdringing. ,,Het gros is werkzaam in sectoren waarin Nederlanders niet willen werken. De land- en tuinbouw bestaat bij de gratie van Oost-Europeanen." Nederlandse bedrijven werven op grote schaal werknemers uit Oostbloklanden. Volgens het Poolse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid werden in 2010 meer dan 40.000 Polen gerekruteerd door Nederlandse uitzendbureaus. Ze leveren een positieve bijdrage aan de economie en geven hier geld uit. Daarmee leveren Polen tijdens hun verblijf een bijdrage van 1,2 miljard euro aan de Nederlandse schatkist, becijferde het Nederlands-Pools Centrum voor Handelsbevordering vorig jaar. Conclusie: in bepaalde sectoren is inderdaad sprake van verdringing op de arbeidsmarkt; andere sectoren bestaan juist bij gratie van Midden- en Oost-Europeanen. (NRC.NEXT, 15 februari 2012, Polen, eeuwige verliezers)

• Het aandeel Polen in Nederland met betaald werk is even hoog als onder autochtone Nederlanders. ,,In vergelijking met niet-westerse migrantengroepen hebben recentelijk gemigreerde en ingeschreven Polen aanzienlijk vaker betaald werk. Dit geldt in het bijzonder in vergelijking met de Turkse en Marokkaanse groep", aldus het onderzoek. Toch zijn Polen ,,kwetsbaar" voor werkloosheid, door tijdelijke contracten in seizoensgebonden bedrijven. (NRC.NEXT,14 februari 2012, Leg die PVV-site maar eens uit. Polen in Nederland)
  Rapport: Rapport: Poolse migranten : De positie van Polen die vanaf 2004 in Nederland zijn komen wonen, SCP, 2011

• De economische crisis treft allochtonen harder dan autochtonen, blijkt uit het gisteren gepubliceerde integratierapport van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Succesvolle integratie van vooral Marokkaanse jongeren komt hierdoor nog verder onder druk te staan. Den Haag De arbeidspositie van niet-westerse ­allochtonen is door de crisis harder achteruitgegaan dan die van autochtonen. Harder stijgende werkloosheid zorgt ervoor dat de fragiele verbeteringen op het gebied van integratie kwetsbaarder worden. Niet alleen het verkrijgen van een baan is moeilijker voor allochtonen, ook het behouden van werk is een steeds groter wordend probleem, aldus het SCP. 'De inkomensverschillen tussen beide groepen worden groter', zegt SCP-onderzoeker Jaco Dagevos. 'Dat is weer van negatieve invloed op woonsituatie en criminaliteitscijfers.' (Nederlands Dagblad, February 9, 2012, Allochtoon hardst getroffen ) 
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012

• De werkloosheid onder niet-westerse allochtonen is bijna drie keer zo hoog als onder autochtonen. Ruim de helft van de migranten heeft een betaalde baan, tegenover bijna zeventig procent van de autochtonen. Dat allochtonen sneller en vaker hun baan verliezen, komt doordat hun afhankelijkheid van een flexibel dienstverband bijna twee keer zo groot is. In tijden van crisis verliest juist die groep haar baan. 'Migranten hebben vaak minder ervaring en een uitgebreider werkloosheidsverleden, waardoor ze eerder ontslag krijgen.' Discriminatie. (Nederlands Dagblad, February 9, 2012, Allochtoon hardst getroffen)
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012
  
  
• Meer allochtonen zonder baan
  Zowel onder de westerse als de niet-westerse allochtonen is de werkloosheid vorig jaar toegenomen.
  De tweedeling op de arbeidsmarkt is vorig jaar gegroeid. Het aantal autochtone Nederlanders dat werkloos was, is gedaald van 4,5% van de beroepsbevolking tot 4,2%. Maar onder de allochtonen in Nederland steeg de werkloosheid: voor de westerse allochtonen van 6,5% naar 7,1%, voor de niet-westerse allochtonen van 12,6% naar 13,1%. Dit heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek vrijdag bekendgemaakt. Uit de cijfers blijkt dat de toch al flinke achterstand van allochtonen op de arbeidsmarkt nog verder is toegenomen. In tijden van economische neergang zie je de kloof tussen allochtonen en autochtonen groter worden , zegt een woordvoerder van het CBS, Dat was in het verleden al zo, dat blijkt nu nog steeds zo te zijn.
  Uit onderzoek blijkt dat er een terughoudendheid is onder Nederlandse werkgevers om allochtone werknemers aan te nemen uit vrees voor gedoe . Bij gelijke geschiktheid geven werkgevers vaak de voorkeur aan een autochtone sollicitant boven een allochtone. Uitzendbureaus merken dat kandidaten met een Nederlands klinkende achternaam vaak makkelijker een baan krijgen. Ook hebben allochtonen vaker een flexibele baan waardoor ze makkelijker ontslagen worden. 
  Rapport: Werkloosheid allochtonen in 2011 iets opgelopen, CBS, 2012
   
• De afgelopen vier jaar is de werkloosheid onder niet-westerse jongeren al dramatisch gestegen . Volgens programmamanager onderwijs en arbeidsmarkt Zeki Arslan van Forum, het instituut voor multiculturele vraagstukken, bedraagt die nu maar liefst 24%. (Het Financiële Dagblad, 3 februari 2012, Allochtoon komt lastig aan het werk)
   
• Roemenen of Bulgaren mogen zonder werkvergunning wél legaal in Nederland aan de slag als zij tijdelijk gedetacheerd worden vanuit hun thuisland. Ze werken in Nederland maar zijn formeel in dienst van een bedrijf gevestigd in het land van herkomst, waar belastingen en premies vaak veel lager zijn. Zo maken zij gebruik van het Europese beginsel dat diensten zonder belemmeringen door de hele EU kunnen worden aangeboden.
  Deze route is populair aan het worden blijkt uit cijfers van uitkeringsinstantie UWV. In 2011 werden bijna 13.364 vreemdelingen bij het UWV aangemeld tegen 9756 in 2010. Ruim 60% van de toename kwam voor rekening van Roemenen en Bulgaren. De rest kwam van buiten de EU. En dat terwijl Roemenen en Bulgaren vooral werk vinden in de bouw. Een sector die het moeilijk heeft. (Het Financiële Dagblad, 30 januari 2012, De dienstverlenende Roemeen is in trek)