4. Sociale stabiliteit

• Misdrijven worden vooral gepleegd door jonge mannen. Dat geldt voor diefstal, maar vooral ook voor agressie, vandalisme en geweld. In 2009 werd in Nederland een op de dertig jongens tussen 12 en 24 jaar, verdacht van het plegen van een misdrijf. Als we alle jongens die in 1999 twaalf jaar waren, volgen tot 2009, dan blijkt bijna een op de drie van hen in die tien jaar minstens één keer verdacht te zijn van een misdrijf. Bij de autochtoon Nederlandse jongens gaat het om één op de vier, maar bij de Marokkaanse jongens om twee van de drie en bij Surinaamse jongens om een op de twee.( NRC Handelsblad, 31 maart 2012, Misdrijven worden veelal gepleegd door jonge mannen).

• Uit nog niet openbaar gemaakte cijfers blijkt dat onder de laatste 1800 aangehouden personen in de regio Amsterdam veel voormalige Oostblokkers zijn: 317 Polen, 253 Roemenen, 206 Litouwen en 55 Bulgaren. Naast nog wat andere nationaliteiten waren er 226 arrestanten die de Nederlandse nationaliteit hebben. (De Telegraaf, 29 maart 2012, Zeker helft arrestanten Oostblokker)

• Stereotypen in de rechtszaal En daardoor lopen verdachten met een buitenlands uiterlijk vijfmaal meer kans op celstraf, blijkt uit onderzoek. Verdachten met een buitenlands uiterlijk die geen Nederlands spreken, hebben meer kans om veroordeeld te worden tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf in plaats van een voorwaardelijke straf, taakstraf of boete dan verdachten met een Nederlands uiterlijk die ook Nederlands spreken. Twintig keer meer maar liefst. En iemand met een niet-Nederlands uiterlijk die wel Nederlands spreekt, maakt vijf keer meer kans om voor een periode de gevangenis in te moeten in plaats van een andere straf te krijgen, dan iemand die er Nederlands uitziet en ook de Nederlandse taal spreekt. (NRC.NEXT, 15 maart 2012, De rechter is niet blind)
  Rapport: De Tasjesdief, UvA

• De criminaliteitscijfers zijn verre van evenredig, ook als we rekening houden met het grote aandeel jongeren en laagopgeleiden onder de etnische minder­heden. Van de autochtone jongens van 12 tot 17 jaar was in 2009 een op de veertig verdachte in een misdrijf, van de Marokkaanse jongens een op de acht en van de Turkse en Surinaamse jongens een op de zestien. In het afgelopen decennium kwamen twee op de drie Marokkaanse jongens tussen het twaalfde en vierentwintigste jaar in aanraking met de politie tegen een op de vier autochtone jongens. (Het Financiële Dagblad, 3 maart 2012, Evenredigheid)

• Hoewel Poolse arbeidsmigranten, over wie de laatste tijd zoveel te doen is, overlast kunnen geven, maken zij zich slechts sporadisch schuldig aan misdrijven. ‘De arbeidsmigranten hebben niets met die criminele bendes te maken,’ zegt criminoloog Siegel. Nederland is ook geen land waar Oost-Europese criminelen zich blijvend vestigen. ‘Duitsland heeft een grote Russische minderheid. In Antwerpen wonen veel Georgiërs en Russische Joden. Dat zijn de bruggenhoofden waar criminelen zich terugtrekken.’ Bij haar veldwerk in de regio stuit Siegel, die opgroeide in de Sovjet-Unie, vooral op cynisme onder de lokale bevolking. ‘“Het is jullie probleem,” zeggen de burgers daar. “Wij profiteren er alleen maar van”. (Elsevier, 3 maart 2012, Rovers uit het oosten; Ze slaan toe en verdwijnen razendsnel weer over de grens. pakkans Oost-Europese bendes is gering en probleem is taboe voor ‘brussel’)

• Van een toename van geweld tegen moslims in Den Haag is helemaal geen sprake. In een brandbrief aan het stadsbestuur stelden GroenLinks, PvdA, de Haagse Stadspartij en de Islam Democraten dat er in de hofstad juist een toename is van extreme islamofobie. (De Telegraaf, 1 maart 2012, Paniekvoetbal)

• Jaarlijks plunderen Oost-Europese bendes Nederlandse winkels voor zo’n 250 miljoen euro, zegt Sander van Golberdinge (38), secretaris Winkelcriminaliteit van Detailhandel Nederland. ‘Daar valt bijna niet tegen te beveiligen. Die bendes worden ook steeds inventiever.’ Het aantal Oost-Europese verdachten neemt elk jaar toe. Van 8.146 in 2002 tot 11.319 in 2009. In 2011 waren het er nog meer, maar het exacte aantal is nog niet bekend. Ook onder de gedetineerden is sprake van een forse instroom van Oost-Europese criminelen (zie ‘Gedetineerden’ op pagina 12). Vooral de Polen en Roemenen vallen op. In 2010 belandden er ruim twee keer zo veel Polen in de gevangenis (1.301) als in 2006 (558). Bij de Roemenen gaat het nog sneller: van 113 in 2006 naar 649 in 2010, bijna zes keer zoveel. In 2010 belandden er 374 Litouwers in de cel: ruim drie keer zo veel als in 2006 (108). Het aantal gedetineerden zegt niet alles over de omvang van het probleem. Door hun werkwijze zijn mobiele bendes lastig aan te pakken. Ze bereiden hun zaakjes goed voor, blijven niet hangen op één plek en verdwijnen razendsnel met de buit. (Elsevier, 18 februari 2012, Plunderende bendes; ‘Brussel’ bewijst weinig oog te hebben voor de schaduwzijden van het vrije personenverkeer in Europa. Criminele MOE-landers zijn wel degelijk een plaag)

• Het overgrote deel van de Poolse werkers in Nederland (85 procent) voelt zich gediscrimineerd door het PVV-meldpunt, waar mensen kunnen klagen over arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa. Ook vindt het gros van de Polen (83 procent) Nederland minder tolerant dan ze hadden gedacht. Toch willen de meeste Polen hier blijven. Dat blijkt uit onderzoek van het tv-programma 'Debat op 2' (KRO/NCRV).
  Drie kwart van de Polen (76 procent) voelt zich, ook los van alle commotie om het PVV-meldpunt, wel eens gediscrimineerd in Nederland. De helft (50 procent) vindt dat Nederland te weinig doet voor arbeidsmigranten. Ruim een kwart (27 procent) vindt dat Nederland genoeg doet voor buitenlandse werkers. Ondanks alles voelt nog steeds bijna de helft van de Poolse werkers (46 procent) zich welkom in Nederland. Daar staat tegenover dat bijna een derde (32 procent) niet het gevoel heeft dat Nederland en de Nederlanders op hem of haar zit te wachten.
  (Trouw, 18 februari 2012, Polen in Nederland voelen zich massaal gediscrimineerd)

• In Nederland wordt 12 op de 1.000 mensen verdacht van een misdrijf. Onder Bulgaren, Roemenen en Polen is dat - naar schatting - respectievelijk 22, 16 en 15 op de 1.000. Dat blijft redelijk stabiel. In absolute zin stijgt het aantal misdrijven door deze groepen, voornamelijk omdat de groepen groter worden. (NRC.NEXT,15 februari 2012, Polen, eeuwige verliezers. Zijn Oost-Europeanen crimineler?)

• Polen, eeuwige verliezers. Veroorzaken Oost-Europeanen meer overlast? Is er meer overlast?
  Conclusie: cijfers dat Oost-Europeanen voor meer overlast zorgen dan anderen zijn er niet. Qua imago - een mogelijke indicator - scoren Polen onder Nederlanders net een voldoende. (NRC.NEXT, 15 februari 2012, Polen, eeuwige verliezers. Zijn Oost-Europeanen crimineler?)
   
• Discriminatie is volgens Dagevos nog steeds een hardnekkig probleem, waarmee vooral jonge allo  chtonen kampen. 'Uit onderzoek blijkt dat een allochtoon met hetzelfde profiel als een autochtoon veel minder vaak kans maakt op dezelfde baan. Ook zie je dat de gezinssituatie en het opleidingsniveau van grote invloed zijn voor het succes op de arbeidsmarkt', zegt Dagevos. (Nederlands Dagblad, February 9, 2012, Allochtoon hardst getroffen)
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012

• De aanhoudende oververtegenwoordiging van niet-westerse allochtonen in de criminaliteitscijfers baart het SCP zorgen; één procent van de autochtonen werd in 2009 verdacht, tegenover 3,8 van de allochtonen. 'Het blijft onverminderd hoog. Dat is zorgwekkend; echter als er naar de afgelopen jaren wordt gekeken, is er wel sprake van een afname.' Naast alle negatieve berichten over de integratie benadrukt Dagevos dat er ook veel positieve geluiden zijn. (Nederlands Dagblad, February 9, 2012, Allochtoon hardst getroffen)
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012
   
• In Nederland zijn jeugdwerkloosheid en criminaliteit de grootste problemen voor de integratie, concludeert het SCP.
  Van alle jongens van Marokkaanse afkomst is tweederde tussen hun twaalfde en drieëntwintigste weleens aangehouden, omdat ze werden verdacht van een strafbaar feit. Dit geldt voor meer dan de helft van de Antilliaans-Nederlandse jongens en voor een kwart van autochtone jongens (cijfers uit 2009). Gezegd moet worden dat aanhouden iets anders is dan veroordelen. Het is mogelijk dat jongens met een donker uiterlijk eerder worden aangehouden dan een autochtoon ogende jongen.
  In 2009 werd bijna 20 procent van mannen van Marokkaanse afkomst tussen 18 en 24 jaar verdacht van een misdrijf, en 13 procent van de Antilliaanse mannen. Van de minderjarige Marokkaans-Nederlandse jongens (12-17 jaar) werd in 2009 13 procent verdacht.
  Vrouwen worden veel minder vaak verdacht van het plegen van een misdrijf. Alleen vrouwen van Antilliaanse afkomst springen er in negatief opzicht uit. Antilliaanse Nederlanders (mannen en vrouwen) gaan ook langer door met crimineel gedrag, schrijft het SCP. Marokkaans-Nederlandse jongens stoppen meestal met hun criminele gedrag ergens tussen hun twintigste en dertigste. Niets werkt zo goed tegen criminaliteit als trouwen, een kind en een baan, zo blijkt. (NRC.NEXT, 9 februari 2012, Trouwen: hét middel bij crimineel gedrag)
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012

• Het criminele gedrag van de Antilliaanse en Marokkaanse jongemannen heeft een slechte invloed op de beeldvorming van de hele groep, schrijft het SCP - werknemers zijn het minst geneigd leden van deze groepen aan te nemen. ,,Criminaliteit levert dus veel schade op, voor het individu, voor de groep en voor de samenleving als geheel." (NRC.NEXT, 9 februari 2012, Trouwen: hét middel bij crimineel gedrag)
  Rapport: Jaarrapport Integratie 2011, SCP, 2012

• Te veel Somaliërs in Nederland hebben geldproblemen en integreren niet, omdat ze te veel en te vaak qat kauwen. Daarom kondigde minister Gerd Leers (Integratie, CDA) in een brief aan de Tweede Kamer aan dat qat op lijst 2 van de Opiumwet komt te staan, waar ook hasj en wiet op staan. De handel in qat en het bezit ervan worden voortaan actief bestreden, zegt Leers. (NRC.NEXT, 12 januari 2012, Een verbod op qat. Heeft dat zin? )

• In 2006 had ruim 40 procent van de Somaliërs in Nederland een uitkering. De criminaliteit ligt relatief hoog. Onder de eerste generatie Somaliërs wordt iets minder dan 8 procent tussen 18-25 jaar verdacht van een misdrijf. Vergeleken met andere niet-westerse immigrantengroepen (minder dan 6 procent) is dat hoog. (NRC.NEXT, 12 januari 2012, Een verbod op qat. Heeft dat zin?)

• De afgelopen jaren nam het aantal verdachten uit Midden- en Oost-Europa enorm toe. Uit het meest recente onderzoek waarbij de Haagse politiecijfers over 2009 onder de loep zijn genomen, blijkt dat het aantal Oost-Europese verdachten sinds 2004 is verdrievoudigd. In 2009 zijn 1030 verdachten op Haagse politiebureaus verhoord, zo staat in het rapport van de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). ,,Voorheen kenden we deze mensen vooral van overlastmeldingen, maar we zien ze nu terug in de criminaliteit, zegt de Haagse korpschef Henk van Essen. Rotterdamse politiecijfers laten eenzelfde beeld zien. In 2010 werden bijna 1120 verdachten uit Midden- en Oost-Europa aangehouden. Een verdubbeling ten opzichte van het aantal arrestanten in 2008. Vooral het aantal diefstallen steeg ten opzichte van de voorgaande jaren. De eerste maanden van 2010 waren Oost-Europeanen bij bijna 9 procent van alle inbraken in Rotterdam betrokken. Drie jaar ervoor lag dat percentage nog op 3,5. (AD/Algemeen Dagblad, 4 januari 2012, Bang voor naderend Marokkanen-scenario)
  Rapport: Arbeidsmigratie in vieren, Erasmusuniversiteit en NICIS, 2011