Jaarcongres PAOO 2010

Het PAOO Jaarcongres staat dit jaar in het teken van de invloed van toelatingsprocedures en selectiemomenten in het basisonderwijs, het tegengaan van leer- en taalachterstanden en het bevorderen van een optimale doorstroom naar het voortgezet onderwijs. Het congres is primair bedoeld voor ouders en scholen, maar ook andere betrokkenen zijn van harte welkom.

• programma

• workshops

In het Nederlandse onderwijs wordt al vroeg geselecteerd. Dat begint al met de keuze voor een basisschool. Welke basisschool willen ouders voor hun kind? En wordt hun kind wel toegelaten? Eenmaal op de basisschool gaat het selecteren verder, uitmondend in de grote keuze in groep 8: de keuze voor het voortgezet onderwijs. Wordt het vmbo of havo? Of misschien wel vwo? Uit onderzoek blijkt dat leerlingen uit lagere sociale milieus, waaronder veel allochtone leerlingen, nadeel kunnen ondervinden van die vroege selectie. Ze komen op het vmbo, terwijl ze misschien best havo aan zouden kunnen. Door bijvoorbeeld een achterstand in taal kunnen ze niet naar de havo, terwijl ze eigenlijk wel intelligent genoeg zijn. Als ze extra taallessen zouden krijgen tijdens de basisschool of zelfs daarna, en als het moment van selectie later zou plaatsvinden, zouden deze leerlingen op het niveau terecht komen, dat écht bij ze past. Het beste onderwijs voor ieder kind dus. Wie wil dat nou niet?
De Onderwijsraad adviseert daarom om verbeteringen aan te brengen o.a. door het vroeg signaleren van leerachterstanden en doorstroom naar een volgend niveau van onderwijs te vergemakkelijken. 

Workshops

1. Omgaan met verschillen: kansen voor talenten
   Een goede leerkracht die verschillende leerlingen in de klas krijgt, probeert het beste te halen uit élke leerling. Daarom moet hij/zij sommige leerlingen ook anders benaderen. Lesgeven op maat, interne differentiatie en talentontwikkeling gaan vaak samen. Hoe ga je als leerkracht om met leerverschillen? Bent u zich als ouder bewust van de talenten van uw kind en wat doet u er zelf aan? Hoe verloopt de samenwerking tussen u en de leerkracht bij de aanpak van leerverschillen en talentontwikkeling? Deze vragen en nog veel meer komen aan bod tijdens deze workshop
2. Taalontwikkeling van kinderen en ouderbetrokkenheid
   Er is de laatste jaren veel geïnvesteerd in de bestrijding van taalachterstand. Uit vele onderzoeken is gebleken dat veel allochtone peuters een taalachterstand van één á twee jaar hebben. In het basisonderwijs halen zij deze achterstand niet of nauwelijks in. Vandaar dat gemeenten per 1 augustus 2010 verplicht zijn om de ouders van peuters met een mogelijke (taal)achterstand te informeren over voorschoolse educatie en dit aan te bieden. In deze workshop passeren diverse vragen rondom taalontwikkeling de revue. Wanneer spreken wij van een taalprobleem/taalachterstand? Wat doet/beidt de school? En wat levert dit op? Wat doet u zelf als ouder? Wat zijn de effecten van voor- en vroegschoolse educatie?
3. Schooladvies en schoolkeuze voortgezet onderwijs
   Veel ouders van niet-westerse allochtone basisschoolleerlingen zijn ontevreden over het middelbare advies dat hun kind in groep 8 krijgt. Uit diverse onderzoeken blijkt dat ruim een kwart van de vaders en moeders vindt dat hun zoon of dochter een te laag advies krijgt voor het VO. Volgens de ouders onderschatten leerkrachten allochtone kinderen of brengen zij een te laag advies uit omdat het kind een taalachterstand heeft.
   Gekoppeld aan het schooladvies volgt de schoolkeuze. De vroege schoolkeuze, meestal op twaalfjarige leeftijd, leidt ertoe dat kinderen al snel op een van de twee hoofdwegen terechtkomen: hetzij het algemeen vormend onderwijs of het vmbo. Daartussen zijn er weinig verbindingen, waardoor verkeerd geplaatste leerlingen nauwelijks nog mogelijkheden hebben om door te stromen.
   Wat zijn uw ervaringen als ouder, als het gaat om het schooladvies en de schoolkeuze van uw kind? Welke rol vervult de leerkracht/de school bij de totstandkoming van het schooladvies/schoolkeuze? Wat zou moeten veranderen om (allochtone) leerlingen een eerlijke kans te geven bij het tot stand komen van het schooladvies en daaraan gekoppeld de schoolkeuze? Bovenstaand een greep uit de vragen die tijdens deze workshop aan bod komen.
4. Vroege keuzemomenten en mogelijke interventies
   Het Nederlandse onderwijsbestel heeft de naam vroeg selecterend te zijn; leerlingen moeten op hun twaalfde kiezen voor sterk gedifferentieerd vervolgonderwijs. Onderzoek wijst uit dat landen waar leerlingen pas op latere leeftijd kiezen het verhoudingsgewijs beter doen. Sommige leerlingen hebben baat bij een langere oriënterende periode en de mogelijkheid om de keuze voor een school in het voortgezet onderwijs uit te stellen. Andere leerlingen hebben juist baat bij een vroege en gerichte keuze. In de discussie over de keuzemomenten in het onderwijs en de
   interventies die gepleegd kunnen worden komen o.a. de volgende vragen aan bod: Kunnen Nederlandse onderwijsprestaties worden verbeterd door binnen het huidige onderwijsstelsel bestaande zwaktes tegen te gaan? Welke interventies kunnen hieraan bijdragen?
5. De keuze voor een basisschool en toelatingsbeleid
   De aanmelding van hun kind op de basisschool lijkt eenvoudig maar kan soms behoorlijk wat onduidelijkheden met zich brengen. Welke school past het beste bij het kind? En hoe gaat de aanmelding in zijn werk? Maar ook: wannéér moet ik mijn kind aanmelden? Er zijn scholen die al gauw vol zitten en wachtlijsten hanteren omdat ouders hun kind al jaren van te
   voren hebben aangemeld. Andere scholen werken met vaste aanmeldmomenten. En soms stellen scholen specifieke eisen of willen een bepaalde samenstelling in de leerlingpopulatie handhaven. Gevolg is dat met name allochtone ouders nogal eens het gevoel hebben dat hun kinderen op bepaalde (‘witte’) scholen niet welkom zijn. In deze workshop wordt nader ingegaan op het keuzegedrag van ouders, het toelatingsbeleid van scholen en de gevolgen als deze processen niet goed op elkaar zijn afgestemd.