Tijdens de bijeenkomst werd het gelijknamige essay van Trouw-journalist Hans Goslinga gepresenteerd. Boekestijn nodigde zijn opponent zelfs uit om samen met hem de onterechte angst voor immigratie, te overbruggen.
De presentatie van het essay – georganiseerd door FORUM en het dagblad Trouw – vond plaats in een volle zaal van de Rode Hoed op 9 oktober. Goslinga schreef het essay na een reis door de VS. Hij vergelijkt daarin de angst voor immigratie in dat land met Nederland. Goslinga en Boekestijn, die met elkaar het ‘gevecht’ over de terechte of onterechte angst voor immigratie zouden aangaan, bleken het aardig met elkaar eens te zijn, op enige nuances na.
Goslinga was al eerder in de VS geweest en kon zich deze reis niet aan het gevoel onttrekken dat het land een wat moeizamer omgang heeft met zijn migranten dan voorheen. “Maar de vorige keer heb ik naar de instituties gekeken; dit keer sprak ik met de man en vrouw in de straat.” Die hebben last van discriminatie, zeker de moslims, is Goslinga’s conclusie.
Boekestijn erkende dat de islamfobie in de VS volkomen is gepolitiseerd. “Aanhangers van de Tea Party beweren dat in sommige staten de sharia is ingevoerd. Ik sta een politiek op basis van feiten voor.” Dat betekent dat hij ook wil praten over de schaduwzijden van de islam. Dat geloof heeft volgens hem een probleem met de gelijkheid tussen man en vrouw, de acceptatie van homoseksualiteit en de geloofsafvalligheid. Boekestijn is het niet eens met de essentialistische visie van de arabist Hans Jansen dat de islam onveranderlijk is. Maar in tegenstelling met andere geloven heeft de islam volgens hem wel grote moeite om het geloof historisch te interpreteren. Bovendien dringt het geloof zich in alle levenssferen op.
Goslinga is het met Boekestijn eens dat je kritiek op religie kunt hebben. Maar hij vindt dat kritiek altijd een sterk politiek karakter heeft. “Ik kijk liever naar het gedrag van mensen dan naar theoretische thema’s.”
Goslinga vindt het zorgelijk dat de christenen in de VS massaal naar het Republikeinse kamp overlopen, ingegeven door de angst voor de islam. Onnodig, meent hij, want in Amerika zijn de moslims voor het merendeel hoogopgeleid, wonen ze verspreid over het land en maken ze maar 1 à 2 procent van de bevolking uit. Dan kun je moeilijk spreken over een dreiging.
Positief in de VS is daarentegen, aldus Goslinga, dat ze daar maximale vrijheid van meningsuiting hebben, juist om de godsdienst te beschermen. Terwijl we in Nederland volgens hem moeite hebben om inhoud te geven aan begrippen als vrijheid van mening en godsdienst.
Beiden sprekers kunnen zich vinden in de woorden van voormalig justitieminister Ernst Hirsch Ballin die waarschuwt voor ‘mentaal isolationisme’ in ons land. Volgens Hirsch Ballin moet je aandacht hebben voor de angst voor buitenlanders. Maar je moet de mensen die het betreft duidelijk maken dat er een nieuwe werkelijkheid is.
|