De Griekse kunstenaar, ontwerper Kali Nikolou, gespecialiseerd in Audio Visuele Arts (Gerrit Rietveld Academie) zocht enkele bewoners van te slopen portiekflats in Amersfoort (gebiedsontwikkeling Hogewegzone) en medewerkers van de woningbouwcorporatie De Alliantie op en confronteerde hen met kopieën van succesvolle sculpturen uit het begin van de twintigste eeuw (de Amsterdamse School).
De sculpturen ziet ze als dragers van de esthetiek van de sociale woningbouw van vroeger. Door deze sculpturen op de te slopen gebouwen te plaatsen wordt het verleden verbonden met het heden. Hiermee wil ze de bewoners laten inzien dat hun omgeving er ook anders uit kan zien, dat ze hierin een stem hebben en dat ze die zouden moeten laten horen.
Of de toevoeging van de schoonheid en esthetiek van deze sculpturen aan de woningen werkelijk leidt tot meer comfort tussen de verschillende bewoners en zo tot thuisvoelen, is beschreven in de publicatie ‘At your Service?’ van No Academy. Wat dat betreft laat deze interventie zien hoe je via social design op een verfrissende manier naar complexe maatschappelijke vraagstukken kunt kijken. Buiten de gebaande paden, buiten de verkokering van instituties om. Met oog voor de mensen in de Hogewegzone en een kans op een gezamenlijk gedragen nieuw ‘thuis’. Bij de verschijning van deze publicatie eind 2011 is het 10 jaar geleden dat Pim Fortuyn de slogan ‘At your service!’ lanceerde op het partijcongres van Leefbaar Nederland.
No Academy stelt pas afgestudeerde kunstenaars en ontwerpers in staat om een ander licht op maatschappelijke vraagstukken te werpen door interventies in de samenleving. Het is een ‘Laboratory for art and society’ dat jonge geëngageerde kunstenaars en ontwerpers de kans biedt om op eigen wijze diepgaand onderzoek te doen naar vastgelopen, gecompliceerde vraagstukken.
Kunstenaars en ontwerpers tonen zich steeds meer betrokken en geïnteresseerd in hun rol in de samenleving. Om deze rol kritisch te kunnen vervullen is onderzoek nodig waarbij alle eerdere aannames over de vraagstukken, door zowel kunstenaars en ontwerpers als opdrachtgevers, partners ter discussie kunnen worden gesteld.
FORUM droeg als maatschappelijk vraagstuk aan het probleem van ‘zich thuis voelen in een herkenbare, pluriforme Nederlandse samenleving’. Identificeren de mensen zich met hun buurt of wijk? Wat (of wie) zien ze als iconen in de wijk? Kennis over en behoud van stenen zijn goed voor binding. Het zijn verankerde ijkpunten in het geheugen van bewoners. Door uitwisseling van verhalen kunnen (ver)bindingen tot stand worden gebracht. Kunnen deze bindingen tastbaar, zichtbaar worden gemaakt door kunstenaars en ontwerpers? |