Debatteren over diversiteit voor leerlingen in het groene onderwijs
Kies Kleur in Groen biedt groene vmbo-scholen en aoc's de mogelijkheid om een groep leerlingen te trainen in debatvaardigheden en een debat te organiseren voor en met deze leerlingen. Aan de training kunnen 20 tot 30 leerlingen deelnemen, en aan het debat tot 200 leerlingen. Docenten, teamleiders en leerlingen kunnen als belangstellenden bij het debat aanwezig zijn. Een debatleider leidt het debat.
Door leerlingen met elkaar te laten debatteren over gemeenschappelijke en controversiele onderwerpen worden zij gestimuleerd beter over het onderwerp na te denken. Tevens worden vaardigheden ontwikkeld, die een positieve uitwerking hebben op het zelfvertrouwen en weerbaarheid van leerlingen.
Met prikkelende stellingen over controversiele en gedurfde thema's rond beeldvorming, leefstijlen, normen en waarden, wordt op deze manier een dialoog tot stand gebracht.
INHOUD
1. Introductie
2. Doelstellingen
3. Wat is een debat?
4. Stappenplan
5. Valkuilen en succesfactoren
6. Ondersteuning van FORUM
Bijlagen
1. Verslag debat Wellantcollege
2. Voorbeelden stellingen debat
3. Vragenlijst voor leerlingen bij voorbereiding debat
4. Checklist voorbereiding en organisatie debat
5. Voorbeeld doorloopschema carrouseldebat
6. Evaluatievragen voor leerlingen
INTRODUCTIE
Het onderwijs biedt kansen voor de ontwikkeling en vorming van jongeren als individu en als betrokken lid van onze samenleving. Onderwijs brengt kinderen en jongeren van zeer verschillende achtergronden bij elkaar, en bereidt hen voor op de actieve en productieve deelname aan de samenleving met al haar diversiteit. Het onderwijs levert een belangrijke bijdrage aan deze ontwikkeling en aan het bevorderen van burgerschap van leerlingen.
Scholen staan midden in de samenleving: de wijk, de buurt. Ze halen een breed spectrum van die samenleving binnen: ouders en kinderen/jeugdigen van zeer diverse culturele, etnische en sociaaleconomische achtergronden. De ‘groene’ beroepsbevolking daarentegen is relatief eenzijdig samengesteld, net als de populatie leerlingen op groene scholen: voornamelijk autochtonen die hun roots hebben in het landelijk gebied.
Behoorlijk wat groene scholen, veelal buiten de stedelijke gebieden, hebben een mono-etnische samenstelling. Dit kan leiden tot een ‘beperkte’ burgerschapsvorming, waarin alleen het eigen autochtone perspectief wordt ontwikkeld, terwijl de samenleving als groter geheel een gevarieerder perspectief verlangt, gebaseerd op diversiteit.
Een verbreding naar meer diversiteit in het groene onderwijs is daarom geen sinecure. Om de kennis over diversiteit onder leerlingen van groene opleidingen te bevorderen, is de methodiek ‘Jij mag het zeggen!’ ontwikkeld. Met deze werkvorm verbreden leerlingen hun kennis op het gebied van de multiculturele samenleving door middel van een debat. Jij mag het zeggen! is een onderdeel van Kies Kleur in Groen, een gemeenschappelijk actieplan van het groene onderwijs om de culturele diversiteit binnen het onderwijs te versterken. Het gaat daarbij onder andere om versterking van de toegankelijkheid voor deelnemers met verschillende culturele achtergronden en het bieden van een open leeromgeving voor deelnemers vanuit verschillende culturele doelgroepen.
Waarom debatteren?
Debatteren is behalve leuk ook nuttig. Als je debatteert, train je belangrijke vaardigheden: presenteren, argumenteren, kritisch luisteren en adequaat reageren. En wat misschien wel net zo belangrijk is: als je debatteert, leer je kritisch na te denken en een onderwerp van twee kanten te bekijken. Een opgelegd standpunt dwingt je om met originelere argumenten te komen en je in te leven in de argumenten van een ander. Dit bevordert respect voor andere meningen en het maken van weloverwogen beslissingen.
FORUM heeft scholen in het kader van Kies Kleur in Groen de mogelijkheid geboden om leerlingen te trainen in debatteren en een debat te organiseren. In 2010 vond een van de eerste debatten van Jij mag het zeggen! plaats. Een impressie van dit debat treft u in bijlage 1.
In deze handleiding geven wij groene scholen de handvatten om zelf een geslaagd debat te organiseren. Voor het schrijven hiervan hebben we gebruikgemaakt van de kennis en ervaring van FORUM op het gebied van diversiteit, onderwijs en debatten.
|