Sinds 2006 is het inburgeringsbeleid in Nederland veranderd van een in zekere mate vrijblijvend stelsel naar een stelsel waarin de eigen verantwoordelijkheid en het resultaat centraal staan. FORUM is van mening dat het huidige stelsel aan effectiviteit kan winnen en de integratie van migranten in Nederland verder kan stimuleren.
Inburgering dient bij te dragen aan de participatie van migranten. Daarvoor is het, naast de inspanning van de inburgeraar, ook nodig dat bijvoorbeeld werkgevers, opleiders of vrijwilligersorganisaties migranten participatiekansen bieden. FORUM pleit dan ook voor een kanteling van het huidige inburgeringsbeleid1 in Nederland, waarbij de huidige juridische en financiële kaders nauwelijks aanpassing behoeven.
De vijf uitgangspunten van het gekantelde inburgeringsbeleid
FORUM stelt een inburgeringsbeleid voor dat is gebaseerd op vijf uitgangspunten. Allereerst wil FORUM de sterke punten van het huidige stelsel, zoals een duidelijke niveauverbetering van de Nederlandse taal, handhaven. Ten tweede is het beleid gericht op verhogen van het maatschappelijk rendement en focust op de kansen van migranten.
Ten derde pleit FORUM ervoor dat het leren van de taal in dienst staat van werk, opleiding of sociale omgeving zodat directe toepassing van het geleerde mogelijk is. Het inburgeringsexamen is daarom beperkt tot een centraal afgenomen taalexamen. Ten vierde dient naar een zo hoog mogelijk opleidingsniveau, passend bij de vaardigheden van de betreffende persoon, te worden gestreefd. Ten minste met de ambitie een startkwalificatie te halen. Tot slot is het beleid niet alleen gericht op de nieuwe instroom, maar ook op al in Nederland wonende migranten die onvoldoende meedoen in de maatschappij.
Drie nieuwe inburgeringsroutes geven invulling aan het gekantelde inburgeringsbeleid
FORUM stelt naast het nieuwe inburgeringsbeleid dat kabinet Rutte I heeft voorgesteld, drie nieuwe inburgeringsroutes voor:
- Inburgering via de werkomgeving
Een inburgeraar start direct in een werkomgeving en ontvangt daar taalonderwijs. Startende ondernemers krijgen een coach die hen begeleidt. Een laagopgeleide vrouw leert de taal op een vakschool die hen opleidt voor een specifiek beroep. Dit zorgt voor goed geschoold en nieuw arbeidspotentieel dat de komende jaren noodzakelijk is om tekorten in bijvoorbeeld de zorg op te vangen. Bovendien levert de migrant direct een bijdrage aan de economische groei in Nederland. Om deze route op te zetten zou het voor de hand liggen dat de minister en de sociale partners een
inburgeringsakkoord sluiten om leerwerkplekken beschikbaar te stellen.
- Inburgering via ouderbetrokkenheid op school
Voor migranten die via de werkomgeving inburgeren en schoolgaande kinderen hebben, biedt een combinatie van het leren van de taal en ouderbetrokkenheid op school de kans om de eigen taalachterstand te verminderen. Centraal in deze route staat de ouderbetrokkenheid op de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) en de school van het kind. De school vraagt van ouders dat zij betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kind. Voor ouders met een taalachterstand biedt de school of opvang de mogelijkheid om ouders een (laagdrempelige) taalcursus te laten volgen waarin de school (in brede zin) centraal staat. De hogere ouderbetrokkenheid zorgt voor minder uitval en achterstanden op school. Om deze route op te zetten zou het voor de hand liggen dat de minister en de onderwijssector een inburgeringsakkoord sluiten om afspraken te maken over deze werkwijze.
- Inburgering voor en door ouderen
Oudere migranten (65+) zijn vaak een ‘vergeten’ groep. Omdat zij geen schoolgaande kinderen hebben en omdat hun professionele carrière ten einde loopt, wordt de taalachterstand van deze groep onterecht niet gezien als maatschappelijk relevant. Deze route betekent dat vrijwilligers van bekende vrijwilligersorganisaties als het Rode Kruis, Humanitas, et cetera taalcursussen verzorgen op vrijwillige basis voor oudere migranten. Deze cursus richt zich op praktische toepassing en de context voor ouderen zoals de weg weten in de zorg, de zorg voor kleinkinderen en het uitvoeren van vrijwilligerswerk en mantelzorg. Dit zorgt voor afname van sociaal isolement, betere zorg voor (klein)kinderen en een hogere deelname aan vrijwilligerswerk.
Tot slot
De kanteling van het inburgeringsbeleid in de vorm van drie inburgeringsroutes zorgt volgens FORUM voor een verbetering van de beeldvorming van inburgering. Naast het behalen van het inburgeringsexamen, ligt er tevens nadruk op het verkrijgen van werk, betrokkenheid bij de opleiding van kinderen of een vrijwillige bijdrage in de maatschappij. Een tweede belangrijk voordeel is dat in plaats van inburgeraars te zien als ‘probleemgroep’ juist de kansen centraal staan. Het vergroten van de economische groei, het verhogen van het opleidingsniveau en het oplossen van problemen op de arbeidsmarkt staan centraal in het nieuwe beleid.
Het nieuwe beleid betekent een grotere betrokkenheid van werkgevers en maatschappelijke organisaties bij de inburgering van migranten. Het draagt bij aan het verkleinen van de afstand tussen autochtonen en allochtonen en aan het verbeteren van de integratie.
Niet in de laatste plaats leidt het gekantelde beleid niet tot grote nieuwe uitgaven of grootschalige stelselwijzigingen. Door de lasten te verdelen en ‘weg te strepen’ tegen de voordelen blijven de kosten binnen de huidige financiële kaders. Investeren in goede taalbeheersing en opleiding levert daarmee zelfs voordelen op waarmee de kosten op termijn kunnen worden terugverdiend.
|