Werkplan FORUM 2009
Bijdrage aan rechtshulp én het debat
De rechten waarborgen van iedereen in de Nederlandse samenleving, dat behoort een goed functionerende rechtsstaat te doen. Dus voor allochtone en autochtone burgers van dit land, maar ook voor vreemdelingen die zich in Nederland bevinden maar (nog) niet de rechtspositie van een ‘volwaardig burger’ hebben. Essentieel voor een rechtsstaat is dat iedereen die zich er rechtmatig bevindt in beginsel over gelijke rechten en plichten beschikt. FORUM hecht hier groot belang aan en wil met het programma Immigratie en Juridisch burgerschap een bijdrage leveren aan de actualisering en ontwikkeling van kennis over het nationaal en internationaal migratierecht. Daarbij richten we ons op professionals die in hun werk te maken hebben met juridische vraagstukken rond integratie en multiculturele kwesties.
Het programma maakt producten waarin deze specifieke juridische kennis centraal staat. Zo draagt FORUM bij aan een adequate rechtshulp en aan het wetenschappelijke debat op het terrein van migratierecht. Het rechtsgebied is bijzonder complex doordat het breed, internationaal en zeer veranderlijk is. Juist daarom is dit juridisch ondersteunende werk onmisbaar voor de rechtshulpverlening. Gezien de belangrijke internationale invalshoek, verwerkt en ontwikkelt Immigratie en Juridisch burgerschap ook Europese en mondiale informatie over het migratierecht. Relevante ontwikkelingen worden bijgehouden, Europese netwerken onderhouden. Op die manier wordt Nederlandse kennis voor het buitenland toegankelijk gemaakt en worden Europese ontwikkelingen naar de Nederlandse situatie vertaald.
Knelpunten in de regelgeving
In haar beleidsprogramma ‘Overheid en dienstbare publieke sector’ heeft de regering het verbeteren van de werking van de Vreemdelingenwet als concrete doelstelling opgenomen. Het ministerie van Justitie rondde in 2008 het project ‘Naar een modern migratiebeleid’ af. Dit vormt de basis voor een geheel nieuw beleid. Belangrijk is dat zowel de migrant als de rechtshulpverlener een stem krijgen in dit nieuwe migratiebeleid. Zíj worden immers met tekortkomingen in de dagelijkse praktijk geconfronteerd. In 2009 zal FORUM knelpunten binnen de migratieregelgeving inventariseren. Daarbij nemen we alle relevante facetten mee die samenhangen met het zuivere vreemdelingenrecht, zoals arbeidsmigratie, dubbele nationaliteit en inburgeringsvereisten.
Bij modern burgerschap hoort ook een onbevooroordeelde en rechtvaardige bejegening van migranten. Het programma analyseert daarom de relatie tussen antiterrorismemaatregelen en de rechten van autochtone Nederlandse burgers, migranten (met een Nederlands paspoort) en vreemdelingen (met een buitenlands paspoort).
Delen van juridische kennis
Niet alleen juridische hulpverleners kunnen een beroep doen op de juridische expertise en data van FORUM. Ook gemeenten en professionals, zoals hulpverleners in de opvang van (buitenlandse) vrouwen, hebben vaak juridische ondersteuning nodig. FORUM biedt trainingen en cursussen voor deze doelgroepen, waarmee het instituut bijdraagt aan de verbetering van hun juridische kennis en vaardigheden.
Ook zetten wij het onderzoek voort naar de samenwerkingsmogelijkheden met Vluchtelingenwerk in 2009. Deze organisatie bedient namelijk deels dezelfde professionals en beschikt over vergelijkbare juridische data.
Vanaf 2008 draagt FORUM bij aan het delen van kennis en het uitwisselen van good practices binnen Europa. Integratie staat structureel op de Europese Immigratie en Juridisch burgerschap agenda. Er zijn steeds meer richtlijnen over migratie die binnen het Nederlandse migratierecht een plaats moeten krijgen. Dit compliceert het rechtsgebied. Het noodzaakt FORUM tot extra inspanningen om te waarborgen dat de burgers en anderen die in Nederland verblijven juridisch ook wérkelijk de mogelijkheden hebben die er zijn. Tot slot wil de Europese Commissie meer digitale uitwisseling van kennis op het terrein van migratie en integratie tussen verschillende Europese landen. Het programma Immigratie en Juridisch burgerschap waardeert de bestaande kennisbank ‘Migratieweb’ in 2009 op met de nieuwste gegevens op dit terrein om dat doel te bereiken.
Producten in 2009
• Kennisdossiers van alle relevante migratie- en integratieonderwerpen
• Tien afleveringen van het vakblad Migrantenrecht
• Zestien afleveringen van het jurisprudentietijdschrift Jurisprudentie Vreemdelingenrecht
• Kopij voor de jaarlijkse uitgave van de publicatie Rechtspraak Vreemdelingenrecht
• Organisatie van twee plenaire bijeenkomsten van de Werkgroep Rechtsbijstand in Vreemdelingenzaken
• Onderhoud en actualisering van de databank Migratieweb
• Secretariaatvoering voor de commissie-Meijers