Sinds 2003 houdt FORUM zich bezig met de problematiek van radicalisering. Tegen de radicalisering van zowel extreemrechtse als islamitische jongeren hebben we in de loop der jaren speciale projecten opgezet. Deze zijn erop gericht radicalisering te bestrijden en te voorkomen alsmede deze hoger op de beleidsagenda van de landelijke overheid, gemeenten en maatschappelijke instellingen te krijgen.
Radicalisering van islamitische jongeren is een veelbesproken onderwerp waarvoor rijk en gemeenten een reeks van instrumenten hebben ingezet. Maar radicalisering van extreemrechtse jongeren blijft vaak onderbelicht of wordt zelfs afgedaan als een te verwaarlozen probleem of als slechts ‘pubergedrag en/of kwajongenstreken’.
In het voorjaar van 2007 deden zich in Winschoten verschillende incidenten voor waarbij een groep van extreemrechtse jongeren betrokken was. Een onderzoek van de politie Groningen wees uit dat er sprake was van groepen geradicaliseerde jongeren in de provincie, met name in de regio Winschoten. Deze ontwikkelingen waren voor de gemeente aanleiding om zich te beraden op een aanpak, waarbij overlast en bedreigingen, alsmede verdere radicalisering kon worden voorkomen, cq. bestreden.
Op hetzelfde moment hadden FORUM en de Monitor Racisme & Extremisme (i.s.m. het IMES/Universiteit van Amsterdam) het initiatief genomen voor pilots met als doel het vroegtijdig bestrijden van (verdergaande) radicalisering onder jongeren naar voorbeeld van een individuele aanpak in het buitenland (Scandinavië en Duitsland). De ontwikkeling en opzet van zo’n pilot werd financieel mogelijk gemaakt door de ministeries van Wonen, Wijken en Integratie, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Nederlands Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb). De gemeente Winschoten werd naast de gemeente Eindhoven in het voorjaar 2007 bereid gevonden om zo’n pilot te ontwikkelen. Beide pilots liepen tot eind 2008.
Over de ervaringen bij deze pilots en de inzichten die daarbij opgedaan werden is een aparte publicatie verschenen van de Monitor Racisme & Extremisme (te downloaden via www.monitorracisme.nl).
Mede op basis van deze pilots heeft FORUM een praktische handreiking samengesteld. De handreiking is vooral bedoeld voor gemeentelijke overheden, maar ook andere ketenpartners zoals jongerenwerk, politie, onderwijsbesturen, leraren en arbeidsbureaus kunnen hierin bruikbare instrumenten en aanbevelingen vinden. Het brandpunt van deze handreiking ligt primair op het proces voor een lokaal specifieke aanpak van deradicalisering en niet zozeer op het aanbieden van een blauwdruk voor zo’n aanpak die overal geïmplementeerd zou moeten worden. De lokale context is en blijft een bepalende factor voor de wijze waarop een dergelijk proces en een dergelijke aanpak gestalte krijgen.