Raadpleeg eerst de Commissie Effectief Vooraf

Een mooi plan… maar gaat het wérken?
Overal in het land proberen gemeenten overlast en criminaliteit door jongeren tegen te gaan. Meestal gebeurt dat in de vorm van projecten, terecht vaak met de nadruk op preventie. De vraag blijft echter steeds: gaat het ook echt wérken? Hoe effectief is de aanpak? Pas achteraf wordt (in het beste geval) duidelijk of alle inspanningen de moeite waard waren. De harde conclusie kan dan zijn: verspilde energie en weggegooid geld.
En daar zit natuurlijk niemand op te wachten.

Kans op succes – waarom en waardoor?
De ongewisheid over het effect van een preventieproject vindt haar wortels in overhaaste planvorming. Er wordt maar weinig tijd uitgetrokken voor een goede probleemanalyse, vaak ontsnapt de aansluiting tussen beleid en praktijk aan de aandacht, en ook ontbreekt vrijwel altijd een planevaluatie: waarom en waardoor zou welke interventie succes kunnen hebben? En wat waren de resultaten van eerder toegepaste methodieken?

Effectief Vooraf: een deskundig oordeel
Gemeenten kunnen zichzelf veel tijd en geld besparen - en zeker zo belangrijk: meer resultaat boeken - door hun preventieplannen in een vroeg stadium te laten toetsen op haalbaarheid en effectiviteit. Hiervoor heeft FORUM, samen met de bekende criminoloog Dirk Korf, de Commissie Effectief Vooraf ingesteld. Geheel kosteloos krijgen gemeenten (maar ook betrokken instellingen) vóór de start van een project een deskundig oordeel van deze commissie. Dit vergroot de kans op een succesvolle uitvoering, en geeft extra overtuiging aan een eventueel subsidieverzoek.

Hoe maakt u gebruik van de commissie?
Een beroep doen op de Commissie Effectief Vooraf is heel simpel. Hebt u als gemeente of instelling een preventieplan in de maak en wenst u eerst een beoordeling c.q. advies? Neem contact op met FORUM (zie achterzijde) en licht uw verzoek kort toe. De contactpersoon overlegt dan met u over het beste vervolg. Meestal zult u kunnen volstaan met het toesturen van uw concept. In de regel volgt binnen een maand na binnenkomst een reactie: in hoeverre heeft uw plan kans van slagen, en hoe vergroot u die kans? U kunt ook de commissie al vóór de planvorming om feedback of advies vragen en voor een gesprek uitnodigen.

Effectief Vooraf: hoe en waarom?
Tijdens de CRIEM-pilots (1999-2001) bleken de meeste gemeentelijke plannen voor criminaliteitspreventie traditioneel ‘achter het bureau’ tot stand te komen. De aansluiting met de praktijk was gebrekkig. In het Preventiebeleid 2001-2005 kregen gemeenten daarom meer tijd en geld om hun aanpak samen met lokale professionals en doelgroepen te ontwikkelen. Echter, bij de beoordeling daarvan was de verwachte effectiviteit geen criterium.
Toen het Willem Pompe Instituut in opdracht van FORUM de werkwijze én resultaten van diverse preventie-projecten onderzocht (zie Boefjes of Briljantjes, 2007), lanceerde onderzoeksleider Dirk Korf het idee van een ‘preventief’ toetsingsinstrument voor gemeenten. Hiermee zouden zij al tijdens de planvorming een inschatting van de succeskansen kunnen krijgen. Dit idee resulteerde uiteindelijk in de opzet van een Commissie Effectief Vooraf.

Waarop beoordeelt de commissie?
Bij het hiervoor genoemde onderzoek, en ook in het werk van het Interventieteam Veiligheid en Jeugd, kwamen (naast goede en minder goede voorbeelden) allerlei knelpunten in de preventiepraktijk naar boven. Gedegen analyse leidde tot een helder én bruikbaar overzicht van succes- en faalfactoren. Het zijn dan ook deze factoren die de commissie als criteria bij haar beoordeling hanteert, waarbij de aandacht uitgaat naar twee niveaus: de methodiek en de organisatie. Immers, als een project organisatorisch goed in elkaar zit, wil dat niet per se zeggen dat de interventie doel zal treffen. En omgekeerd: als een project níet voldoet aan de organisatorische randvoorwaarden, kan de gebruikte methode op zichzelf best effect sorteren. Kortom, alle ins en outs van een preventieplan worden in samenhang bekeken. Met op de achtergrond steeds de gewetensvraag: sluiten probleem, beleid en praktijk ook op elkaar aan?

Hoe is de CEV samengesteld?
De leden van de Commissie Effectief Vooraf hebben allen veel ervaring – in beleid én praktijk – met de preventie bij risicojongeren. In hun werk borduren zij voort op belangwekkend (inter)nationaal onderzoek naar de effecten van criminaliteitspreventie.

Voorzitter
- Peter Lankhorst (zelfstandig adviseur jeugdbeleid, lid adviescommissie CRIEM en BANS-commissie Jeugd, voorzitter Interventieteam Veiligheid en Jeugd, oud-lid en -fractievoorzitter Tweede Kamer)
Secretaris
- Rob Witte (programmamanager Jeugd en Veiligheid FORUM, landelijk coördinator CRIEM-pilots en Actieprogramma Preventiebeleid 2001-2005
Leden
- Dirk Korf (criminoloog, senior onderzoeker Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen, hoofddocent
Universiteit van Amsterdam)
- Anna-Lise Charles (psychodiagnosticus, onder meer beleidsmedewerker Jeugd bij het NIPF – Nederlands Instituut
voor Forensische Psychiatrie en Psychologie)
- Hassan el Maimouni (radicaliseringsexpert Amsterdam-Slotervaart, voorheen onder meer coördinator van HALT Amsterdam)