Hoe betrek je bewoners bij de inrichting van openbaar groen in hun wijk? Op welke manier kunnen hun uiteenlopende wensen verenigd worden in een plan voor (her)inrichting van uw park, speelplaats of groenstrook? FORUM, Instituut voor Multiculturele Vraagstukken, heeft een methodiek ontwikkeld om bewoners verantwoordelijkheid te geven voor de inrichting, de uitvoering en het beheer van openbaar groen: het groenatelier.

Gezonde leefomgeving
Groen bevordert de gezondheid en veiligheid nog meer dan we al dachten, blijkt uit recent wetenschappelijk onderzoek. ‘Er zou meer aandacht moeten komen voor groen in de leefomgeving bij het inrichten van wijken en steden’, stelt dr. Jolanda Maas. Groen is vaak een sluitpost op de begroting, terwijl het onmiskenbaar bijdraagt aan een gezonde leefomgeving en aan contact tussen de wijkbewoners.

Openbaar groen moet aansluiten bij de wensen en behoeften van de wijkbewoners. Sleutel tot een succesvolle inrichting van het openbaar groen ligt in de actieve inzet en betrokkenheid van wijkbewoners. Door bewoners verantwoordelijkheid te geven bij inrichting, uitvoering en beheer ontstaat een groene omgeving die voldoet aan de wensen en behoeften van de wijkbewoners.

Een groenatelier daagt bewoners uit met eigen ideeën voor de inrichting van het openbaar groen te komen. Bewoners inventariseren in elf bijeenkomsten gezamenlijke problemen, wensen en visies over hun leefomgeving. Vervolgens werken ze de opgedane inzichten uit tot bruikbare voorstellen en met behulp van professionals tot een concreet ontwerp voor gemeenten, woningbouwcorporaties of aanverwante organisaties. Bij de uitvoering van (onderdelen van) het ontwerp kunnen de bewoners betrokken blijven, evenals bij (een plan voor) het onderhoud. Bij de uitvoering van de groenateliers werkt FORUM zoveel mogelijk samen met lokale partners.

Gemeenschappelijke interesse
De bewoners worden tijdens de groenatelierbijeenkomsten aangesproken op hun eigen belangen bij de inrichting van het openbaar groen. De belangrijkste interessegebieden hierbij zijn natuur, recreatie en sport. Deze benadering is primair gericht op de overeenkomsten tussen wijkbewoners. Hiermee overstijgt een groenatelier de tegenstellingen autochtoon-allochtoon, jong-oud, gezinnen-alleenstaanden en hoog- en laagopgeleid. De tuinierende Turk gaat in gesprek met een onvervalste vogelliefhebber; de jonge ouder met de oudere wandelaar; de voetballende jongere met de trimmende tweeverdiener.

Een belangrijk element bij de gesprekken, workshops en uitstapjes is de eigen beleving van groen. Waar mogelijk worden milieu- en duurzaamheidkwesties aan de besproken onderwerpen gekoppeld. Zaken als tuininrichting, auto-fietsgebruik, snelheidsbeperking, prullebakken, glascontainers en lichaamsbeweging bepaalt mensen bij hun eigen leefstijl. De directe leefomgeving vormt hiermee een belangrijk aanknopingspunt om te komen tot een grotere betrokkenheid bij de natuur en het milieu. Zo komt het openbaar groen ook de persoonlijke gezondheid ten goede.