Lucie Vos, directeur van basschool de Meer uit Haarlem, deed een beroep op FORUM om de ouderbetrokkenheid op haar school te versterken en te verbeteren. FORUM biedt trajecten op maat aan voor scholen die met de ouderbetrokkenheid aan de slag willen. “Wat dat betreft kon er op onze school wel wat verbeteren”, vertelt Vos. “Soms zien we ouders alleen maar op het moment dat de rapporten worden uitgedeeld. Dat is in het verleden uit nood geboren, want kinderen krijgen hun rapport niet mee als de ouders het niet komen halen. Dat voelde niet goed. Ik wil dat ouders op school komen omdat ze het gesprek met ons, met de leerkracht belangrijk vinden. Maar voordat je dat kunt verlangen, moest er een stap gezet worden. Aan twee kanten. Er moest iets veranderen in de wijze waarop wijzelf naar ouders kijken, maar ook in de manier waarop ouders naar ons kijken. Je moet het samen doen. Je bent partners in de ontwikkeling van het kind.”

 

Samen met Robert van Mulligen, adviseur bij FORUM, is in kaart gebracht wat er goed ging en niet goed ging op De Meer in het betrekken van ouders bij de school. Aan ouders en leerkrachten werd gevraagd hoe zij de samenwerking tussen ouders en school vonden. Die inventarisatie vond plaats met behulp van de Meetlat Ouderbetrokkenheid. De meetlat is een door FORUM ontwikkeld instrument waarbij een uitgebreide lijst met vragen de aanleiding is tot een gesprek met een groep ouders en het team. Er wordt bijvoorbeeld gesproken over hoe leraren de ouders betrekken bij de school, hoe de school  ommuniceert met ouders en of de communicatie is afgestemd op het niveau en de wensen van ouders.

 

Uit de gesprekken met de leraren en ouders over de uitkomsten van de meetlat kwam een aantal punten naar voren die positief waren en een aantal punten waaraan gewerkt moest worden.

Op basis van die punten is een traject uitgestippeld, dat handvatten biedt om de samenwerking met ouders te versterken. Er is een werkgroep ouderbetrokkenheid gevormd, waarin vijf ouders en drie leerkrachten elke maand overleggen met elkaar over die samenwerking. FORUM verzorgt een cursus ouderbetrokkenheid voor ouders en volgend schooljaar krijgt elke klas een klassenouder. Ook is er een plan ontwikkeld om vaker op huisbezoek te gaan en om de huisbezoeken effectief in te zetten. Ook hierin worden leerkrachten getraind. Bij de inschrijving van nieuwe leerlingen wordt meteen met de ouders besproken wat er van hun verwacht wordt, maar ook wat zij van school kunnen verwachten.

 

“Het is belangrijk om samen te werken”, stelt Vos met nadruk. “Je hebt elkaar heel hard nodig bij de ontwikkeling van de kinderen. Lesgeven is ons vak. Maar ouders kennen hun eigen kind het beste. Thuis moeten de kinderen horen van hun ouders dat school belangrijk is en dat ze hun best moeten doen. Als een kind taalachterstand heeft, omdat ze bijvoorbeeld tweetalig opgevoed worden, helpt het als ouders thuis oefenen met lezen, met taal. Als het oefenen thuis niet gebeurt, is het heel moeilijk om die achterstand in te halen. Als een kind het niet redt in de klas en de ouders gaan ervan uit dat wij het alleen oplossen, dan is de kans groot dat het kind het niet gaat redden, ook niet op de middelbare school.” De leerkrachten op De Meer, legt Vos uit, deden wel hun best om de ouders te betrekken bij de school, maar het lukte niet goed. Eerst dachten ze dat ouders niet mee wilden helpen. In gesprekken die onder leiding van FORUM werden georganiseerd, hebben de teamleden leren zien, dat het ook mogelijk is dat ouders wel willen, maar niet altijd weten hoe ze hun kind kunnen helpen. Van Mulligen legt uit dat het niet eenvoudig is om die beelden te veranderen. “Leerkrachten doen heel erg hun best om ouders te betrekken bij school, maar ervaren steeds dat het niet lukt. In het traject met FORUM wordt daarom veel tijd besteed aan het bewust maken van de eigen rol van de leraar in de communicatie met ouders.”

 

“We willen de ouders als partners zien”, vertelt Vos. “Dan is het wel belangrijk dat we ze ook de ruimte en een plek geven, zodat ze zien dat ze deel uit maken van de school. We moeten meer met ze delen, daarom hebben we extra ingezet op de werkgroep Ouderbetrokkenheid. Die werkgroep bestond al, maar ze deden eigenlijk niet veel meer dan het voorbereiden van ouderavonden en koffieochtenden. Het was een beetje een doodlopende weg.” Onderwijsassistente Hülya maakt al jaren deel uit van de werkgroep. “Onder begeleiding van FORUM”, vertelt zij, “zijn leerkrachten en ouders gezamenlijk aan de slag gegaan. We hebben laatst een kijkmiddag georganiseerd, zodat de drempel naar ouders lager werd en ze zich meer thuis zouden voelen. We hebben aan de ouders uit de werkgroep gevraagd of zij meer ouders naar de school wilden lokken en rondleidingen wilden geven. De ouders zijn bereid om nu meer te doen dan vroeger.” De ouders uit de werkgroep willen meer. Zo willen ze dat er klassenouders komen. Hülya ziet dat als een positieve ontwikkeling: “Ik vind het belangrijk dat er ouders zijn die wat nadrukkelijker bij de klas betrokken zijn. Een klassenouder kan andere ouders benaderen en vertellen wat er in de klas gebeurt.” Volgend schooljaar wordt hier een begin mee gemaakt, maar voor het zover is, moet het duidelijk zijn wat er van die ouders precies wordt verwacht.

 

De verandering die op De Meer is ingezet is een nieuwe start in de relatie met de ouders. FORUM heeft handvatten aangereikt die nieuwe mogelijkheden bieden. Vos vertelt dat de omslag veel positiever werd ontvangen dan ze gedacht had. “Ik had eigenlijk verwacht dat het team zou zeggen dat het veel tijd kost. We gaan ook met huisbezoeken aan de slag, dat gebeurde alleen bij de kleuters. Nu gaan we dat schoolbreed aanpakken en dat vergt veel tijd. Maar als die tijd ervoor zorgt dat de samenwerking met de ouders beter wordt, is het dat wel waard. Ik heb een heel gemotiveerd team dat iets bereiken wil voor de kinderen waarmee ze werken. Dat aspect is veel belangrijker dan de tijdsinvestering.”

 

“Ik denk dat we er nog heel hard voor moeten knokken volgend jaar, en het jaar daarop, ook nog.” Lucie Vos begrijpt ook dat je dit soort veranderingen niet van de ene op de andere dag voor elkaar krijgt. “We moeten een lange adem hebben. Maar over het geheel genomen denk ik dat het beeld naar elkaar positiever is geworden. Dat klinkt misschien negatief, want was het wel zo negatief? Nee, maar het is beter ingevuld en daardoor positiever geworden.”