Basisschool Willibrord in Zaandam ziet een toename in ouderbetrokkenheid door de hulp van PAOO én door gerichte inspanningen van leerkrachten, directie en ouders. Leerkrachten leggen actief contact met moeilijk bereikbare ouders, er is een ouderpanel opgezet en in zijn algemeenheid is de sfeer verbeterd. Zo blijven ouders nu napraten  in de aula in plaats van op het schoolplein.

 

‘Kleurrijk in kansen’ is niet voor niets de slogan van de Willibrord basisschool in het centrum van Zaandam. ‘Het is een school met een diverse multiculturele populatie’, zegt Petra Glandorff, sinds augustus directrice van deze school.

‘De Willibrord is een afspiegeling van de wijk’. Dat betekent dat je de wereld terugziet in de klas. Van de 350 leerlingen heeft 60 procent een niet Nederlandse achtergrond, van Pools, Servisch, Surinaams tot Turks, Marokkaans en Ghanees. ‘Ik zeg altijd: Als je wilt zien hoe je kunt samenleven, dan moet je naar onze school komen.’ Juist omdat niet één bepaalde groep dominant is, en de kinderen dus in zeer diverse samenstelling samen naar school gaan, bevordert dat het contact tussen ouders.

 

De Willibrord is een school waarin naast cognitieve ontwikkeling kunst en cultuur een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van het kind. ‘Kinderen zijn bij ons bezig met het hoofd, maar we moeten het hart en de handen niet vergeten.’Zo wordt er elk jaar een erfgoedproject georganiseerd met als inhoud bijvoorbeeld religie of grote schilders. Gedurende het schooljaar wordt er aandacht besteed aan verschillende kunstdisciplines als muziek, beeldende kunst, dans en drama.’

 

Ondanks een groep zeer actieve, voornamelijk autochtone ouders, liepen inspanningen om andere (allochtone) ouders meer te betrekken bij school op weinig uit. Terwijl juist die betrokkenheid zo belangrijk is voor de schoolloopbaan van kinderen. Want wie kent zijn eigen kind beter dan de ouders?

‘Een leerkracht had een aantal jaar heel veel tijd en energie geïnvesteerd in een zogeheten ouderkamer; een vaste plek voor ouders in de school, waarin opvoedkundig en schoolgerelateerde onderwerpen besproken konden worden, maar ook een plek waar ouders gezellig samen konden komen onder het genot van een bak koffie. Ondanks de investering bleef het resultaat mager. Er kwamen maar enkele ouders per week op af. We hebben besloten om de ouderkamer op te heffen en een andere manier te zoeken om ouders te betrekken.’

 

Uit de Meetlat Ouderbetrokkenheid kwamen diverse zaken naar voren, één daarvan was dat er geen gedeelde visie op ouderbetrokkenheid is. De meetlat is een door FORUM ontwikkeld instrument om de ouderbetrokkenheid op een school in kaart te brengen. Bij het toepassen van de meetlat wordt aandacht besteed aan de manier waarop leraren de ouders betrekken bij de school, hoe de school communiceert met ouders en of de communicatie is afgestemd op het niveau en de wensen van ouders. Ook bleek uit de meetlat dat er onduidelijkheid was over huisbezoeken: sommige leerkrachten doen dat wel, anderen niet. In de onderbouw vonden huisbezoeken structureel plaats, in de bovenbouw incidenteel. Ouders gaven tijdens het toepassen van de meetlat aan dat ze niet wisten wat ze van de oudergesprekken moesten verwachten. Was het een gezellig gesprekje of tien minuten de vorderingen van je kind bespreken?

 

In een eerste PAOO-workshop is een gemeenschappelijke visie op ouderbetrokkenheid geformuleerd. ‘Door verschillende opdrachten kwam naar voren welke waarden we belangrijk vinden in het contact met ouders: respect, open relatie, gelijkwaardigheid en vertrouwen bleek voor ons de kern.

Uit deze gezamenlijk waarden hebben we een visie op ouderbetrokkenheid geformuleerd waarin iedereen zich kan vinden.’ Ook werd afgesproken dat de leerkrachten veel bewuster zouden inzetten op (informele) contacten met ouders. Het belang daarvan werd al ingezien, maar na de workshop werd duidelijker dat dit contact essentieel is. De teamleden hebben een plan gemaakt met wat zij gaan doen rondom de informele contacten. ‘Daarbij moet je denken aan extra aandacht besteden aan ouders die zich wat op de achtergrond houden, ruimte creëren voor informele contacten en het actief inzetten van huisbezoeken. Ik ben heel erg blij dat alle leerkrachten op één lijn zitten wat betreft de insteek naar ouders. Ze werken nu bewust aan de relatie met ouders.’

 

In de vervolgworkshop Samenwerken en communiceren met ouders zijn op basis van de visie teambrede afspraken gemaakt over het informele contact met ouders en het oudergesprek. ´In kleine groepjes hebben we gekeken hoe een ieder omgaat met ouders in de school. Concreet kwam er na deze workshop een afspraak uit dat alle leerkrachten om 12.15 uur en om 15.30 uur met de kinderen naar buiten lopen en contact met ouders zoeken. Op die manier zijn we benaderbaar en zetten we actief in op de informele contacten. Ook hebben we afgesproken dat ´s ochtends de directie of de intern begeleider de ouders welkom heet bij binnenkomst in de school. Dit zorgt voor een fijne sfeer.’

 

Uit de vervolgworkshop bleek ook dat het huidige rapport te omslachtig is voor ouders en de behoefte bestaat om het te herzien. ‘Het rapport invullen kost ongeveer anderhalf uur per kind. Het gesprek erover met ouders duurt slechts tien minuten. Alle leerkrachten zijn het er over eens dat deze tijd echt te kort is. Volgend schooljaar zullen we het rapport onder de loep nemen, aanpassen en meerdere keren het gesprek met ouders zoeken over de vorderingen van het kind.’ Glandorff merkt vooral dat het versterken van het informele contact een positief effect heeft op de sfeer op school. ‘Ouders hebben nu prettiger contact met het personeel. Ze lopen de school nu niet zomaar uit maar maken nog even een praatje met elkaar of de leerkracht. Er is meer contact en er is beter contact.’

 

Om samen met ouders en teamleden de ouderbetrokkenheid te verbeteren is een ouderpanel gevormd bestaande uit verschillende ouders van de Willibrord. Bij de bijeenkomsten van dit panel komen veelal dezelfde ouders, maar geregeld schuiven ook nieuwe ouders aan. Door de vorming van dit panel zijn er ouders betrokken bij de school die voorheen niet kwamen. Glandorff: ‘Naar aanleiding van een inventarisatie met de panelleden organiseert het ouderpanel dit schooljaar een bijeenkomst over toetsen in het algemeen, de Cito-toetsen en de grafieken die hieraan gekoppeld zijn en laten zien op welk niveau het kind presteert.’ Zowel teamleden als de ouders van het ouderpanel hebben een belangrijke rol in de organisatie van de bijeenkomst en de werving van ouders. Daarom heeft het ook een grotere kans van slagen. Daarnaast komt er op deze manier meer contact en samenwerking tussen leerkrachten en ouders en ouders onderling. Deze bijeenkomst maakt het voor ouders makkelijker om het rapport te lezen waarop de grafieken voorkomen, maar zij krijgen tevens inzicht in wat de verschillen zijn tussen toetsen en welke toets wanneer plaatsvindt. Van de nieuwe samenwerking steekt de directrice zelf ook nog iets op, nu ze bezig is met de voorbereiding van het algemene gedeelte voor die themaavond. ‘Eén van de ouders die mijn toespraak hoorde zei: Je moet niet te veel afkortingen gebruiken zoals IB (interne begeleiding) of RT (remedial teaching).’

 

Aan bijna het einde van het schooljaar, halverwege de interventie van PAOO, ziet Glandorff de ouderbetrokkenheid op haar school verbeteren. ‘We slagen erin om ouders te betrekken die niet in een oudercommissie of ouderraad willen, maar wel betrokken willen zijn bij de organisatie van de avond. Al is het maar om koffie en thee te schenken of om gezamenlijk een uitnodiging op te stellen.’ Ook merkt ze dat steeds meer ouders zich willen inzetten bij activiteiten voor kinderen.

 

‘De bal is gaan rollen. Maar we zijn er nog niet. Er kunnen nog veel dingen worden verbeterd.’ Daarmee doelt de directrice bijvoorbeeld op wederzijdse verwachtingen bij de intake van het kind. ‘We willen daarin scherper worden. De intake is nu heel erg gericht op het jonge kind, maar we willen ook dat ouders ermee instemmen dat hun kind in latere groepen meegaan op kamp en op schoolreisje.’ Het gaat er om de wederzijdse verwachtingen duidelijk uit te spreken en ouders op het hart te drukken dat ze worden verwacht op de oudergesprekken en bij de inloop. Het belangrijkste is dat de Willibrord nu ouders in de school ziet die voorheen wegbleven, aldus Glandorff. ‘We zijn op de goede weg.’