Introductie  |  Feiten  |  Juridisch kader  |  Beleid  |  Discussie  |  Publicaties  |  Links

Dossier Radicalisering: Beleid

Beleid ten aanzien van radicalisering.

Wat is het landelijk beleid op het gebied van radicalisering

In 2007 lanceerde het Ministerie van Binnenlandse zaken het Actieplan Polarisatie en Radicalisering, dat loopt tot 2011. De kern van het Actieplan is de ondersteuning van de lokale aanpak van polarisatie en radicalisering. Volgens dit plan moet radicalisering op drie manieren worden aangepakt: door middel van preventieve, pro-actieve, en repressieve maatregelen.

 
In 2010 lag het accent ten eerste liggen op een versterkte focus op polarisatie. Gemeenten geven aan meer te maken te hebben met polarisatie dan met radicalisering. Ten tweede pleitte men voor een genuanceerde benadering van het salafisme. Ten derde ondersteunde de overheid gemeenten bij de aanpak van openbare orde problematiek, waarbij mogelijk rechts-radicale jongeren betrokken zijn. Tenslotte zal de overheid aandacht besteden aan asielgerelateerd links-extremisme.
 

Met ingang van 2011 is de subsidie-regeling gestopt en worden ook geen uitkeringen aan gemeenten meer verleend. Ondersteuning van lokale partners en professionals wordt op beperkter schaal voortgezet.

 

In juni 2009 onderzocht de NCTb middels een expertmeeting de mogelijkheden van het gebruik van contra-narratieven om de aantrekkingskracht van de gewelddadige extremistische boodschap te verminderen.

 
Brede benadering
Het landelijke beleid ten aanzien van terrorisme en radicalisering gaat uit van de zogenaamde brede benadering: het beleid richt zich op terroristische daden zelf, maar ook op gebeurtenissen en processen die eraan voorafgaan. Omdat radicalisering als mogelijk voorportaal van gewelddadig extremisme en terrorisme wordt beschouwd, wordt anti-radicaliseringsbeleid als preventief middel ingezet.
Onder meer Bob de Graaff onderwerpt de brede benadering aan een kritische analyse.

 

 

Lees meer over het actieplan
 
 
Lees meer over beleid t.a.v salafisme
 
Download Kamerbrief:
 
Lees meer over terrorismebestrijding
 
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding
 
Centre for Terrorism and Counterterrorism
 
International Centre for Counterterrorism
 
Lees meer over contra-narratieven
 
NCTB bundel
 

 

 

Wat is het gemeentelijk beleid op het gebied van radicalisering?

De aanpak van radicalisering valt voor een belangrijk deel onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten. Op nationaal niveau wordt lokaal beleid gefaciliteerd, terwijl gemeente vrij zijn om hun eigen beleid vorm te geven. Het beleid richt zich vaak op het wegnemen van de voedingsbodem, het vergroten van de weerbaarheid, het trainen en alert maken en het versterken van de netwerken die sociale cohesie kunnen bevorderen. Gemeenten nemen preventieve en pro-actieve maatregelen. Om partners te ondersteunen met informatie en advies is het kennis-en adviescentrum Nuansa opgericht.

 
Uit een onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties blijkt dat gemeenten vooral te maken hebben met polarisatie en radicalisering van rechts-extremistische signatuur. Daarnaast blijken relatief weinig gemeenten beleid ten aanzien van radicalisering te hebben geformuleerd.
 
Enkele voorbeelden van gemeentelijk beleid:
  • Amsterdam.
 

  • Den Haag
  • Weert
  • Tilburg

 

 

Lees meer
over deradicalisering in de praktijk
 
Anne Frank Stichting publicatie
 
 

 

Hoe wordt het beleid geëvalueerd?

Het kabinet heeft in 2009 commissie Suyver aangesteld ter evaluatie van de anti-terrorismemaatregelen die Nederland de afgelopen jaren heeft genomen. De commissie pleit er in haar advies voor om de onderlinge samenhang, de effectiviteit en de legitimiteit van anti-terrorismemaatregelen te evalueren, en niet alleen vanuit juridische hoek.
 
Frank Bovenkerk, Bijzonder Hoogleraar Radicaliserings Studies aan de FORUM Frank Buijs leerstoel, pleit in zijn oratie voor onafhankelijk evaluatieonderzoek van het lokale en nationale anti-radicaliseringsbeleid.
Hij zet een onderwijs- en onderzoeksprogramma uit over de evaluatie van de effectiviteit van het anti-radicaliseringsbeleid.
 
Ga naar: Kennismaking met Frank Bovenkerk

Lees meer
over evaluatie van beleid
 
Evaluatierapport Commissie Suyver

 

Welke instrumenten zijn er voor de aanpak van radicalisering?

Er zijn uiteenlopende instrumenten die gemeenten helpen bij het tegengaan van radicalisering. Hieronder staan een aantal voorbeelden. Mocht u vragen of behoefte aan ondersteuning hebben, dan kunt u terecht bij ReS.

 
FORUM-brochure Reageren op radicalisering. Hoe kies je als gemeente de juiste training voor professionals?
In de brochure worden verschillende trainingsmodellen beschreven en wordt een praktisch kader geboden. Aan welke voorwaarden voldoet een goede training over radicalisering? En waar moet je op letten als je een opleidingsbureau in de arm wilt nemen?
 
FORUM- publicatie Salafi-jihadi’s in Amsterdam. Portretten
Om preventief beleid te kunnen ontwikkelen is het van belang te weten waarom sommige jongeren kiezen voor een radicale invulling van de islam, een benadering die de meeste moslims met argusogen bekijken. Deze uitgave geeft antwoord op deze vraag aan de hand van een portret van twaalf salafi-jihadi's in Amsterdam. Met deze uitgave worden inzichten over deze specifieke groep jongeren breed toegankelijk gemaakt.
 
FORUM-publicatie Islam binnen de dijken.Gids voor gemeentebeleid inzake islam, sociale cohesie en de-radicalisering
Deze gids ondersteunt beleidsmedewerkers in het nadenken over en uitstippelen van het anti-radicaliseringsbeleid door middel van het aanreiken van handvatten en noodzakelijke achtergrondinformatie. Het beleid verkeert in veel gevallen nog in een experimentele fase, er valt nog veel te leren en te doen.
 
Publicatie Aanpak van radicalisme. Een psychologische analyse
Arjan de Wolf en Bertjan Doosje
Dit boek beschrijft het proces van radicalisering, dat als uitgangspunt wordt genomen voor de aanpak ervan. De schrijvers geven aan op welk moment welke interventies gehanteerd kunnen worden, zodat deradicalisering plaatsvindt. In dit boek worden handvatten en adviezen voor deradicalisering gegeven, waar beleidsmakers, docenten, politieambtenaren, sociaal pedagogen en jeugdwerkers hun voordeel mee kunnen doen.
 
COT publicatie De rol van eerstelijns werkers bij het tegengaan van polarisatie en radicalisering
Van ‘ogen en oren’ naar het ‘hart’ van de aanpak
COT analyseert in deze publicatie de rol van deze eerstelijnswerkers (gemeentelijke contactambtenaren, de politie, het onderwijs en het welzijns- en jongerenwerk) in het tegengaan van polarisatie en radicalisering. Het brengt in kaart welke initiatieven en activiteiten er op landelijk, regionaal en lokaal niveau zijn ontwikkeld, en behandelt tevens de knelpunten bij dit beleid. COT pleit voor het ontwikkelen van een uitwerking en concretisering van de verschillende rollen voor de desbetreffende beroepsgroepen.
 
TNO-publicatie Ingrijpen bij radicalisering. Mogelijkheden van eerstelijnswerkers
Doel van deze publicatie is het inzicht geven in de lokale interventies die er voor eerstelijnswerkers in Nederland bestaan om radicalisering te voorkomen en tegen te gaan. Naast een beschrijving van de inhoud van deze interventies reikt de publicatie verschillende handvatten aan voor eerstelijnswerkers bij de uitvoer van hun eigen maatwerk. Ook komt effectiviteit van deze interventies aan bod.  
 
Verslag FORUM masterclass Salafisme belicht
Tijdens deze masterclass werden wetenschappelijke inzichten rondom de ontwikkeling van het salafisme in Nederland toegankelijk gemaakt en met de deelnemers bediscussieerd. Dr. Martijn de Koning, prof. dr. Frank Bovenkerk en drs. Hans Moors behandelden vragen als: wat is salafisme? Waarom voelen moslimjongeren zich aangetrokken tot deze geloofsinterpretatie? Hoe verhoudt het salafisme zich tot maatschappelijke participatie en radicalisering? En hoe moeten gemeenten met deze geloofsstroming omgaan?
 
Verslag FORUM masterclass Radicalisering, Identiteit en Beleid
Met deze masterclass bood FORUM lokale bestuurders,

ambtenaren en professionals handreikingen aan voor het ontwikkelen en implementeren van een coherent lokaal beleid, gebaseerd op gedeelde visies en gericht op vraagstukken rondom identiteit en radicalisering. Politicoloog Rik Coolsaet schetste een theoretisch kader, en Amy-Jane Gielen vertelde een aanvullend verhaal over verschillende beleidsinterventies en essentiële randvoorwaarden voor een geslaagd radicaliseringsbeleid.

 

 

Zoeken in Res

Bezoekadres Kanaalweg 86 3533 HG Utrecht

Postadres Postbus 201 3500 AE Utrecht

Telefoon 030 - 297 43 21 Internationaal: +31 30 297 43 21