Onderzoek Polarisatie en radicalisering in Nederland

• Polarisatie is enerzijds een fundamenteel onderdeel van de democratische praxis, maar kan participatie en een open debat ook bedreigen.
• In 2009 zijn de voedingsbodem en hiermee ook de verschijningsvormen van polarisatie in Nederland diverser geworden.
• Bevolkingsgroepen ervaren verwijdering ten opzichte van elkaar, met name autochtone en islamitische allochtone groepen, ook al zijn er tegelijkertijd aanwijzingen dat deze groepen op het niveau van gedeelde waarden en wederzijdse verdraagzaamheid naar elkaar toegroeien. Ook het politieke debat is scherper geworden.
• Radicalisering volgt niet automatisch uit polarisatie, maar polarisatie als een proces van (ervaren) verwijdering tussen (groepen) mensen kan individuen wel gevoelig maken voor radicalisering.
• De groei van het islamitische radicalisme lijkt in 2009 enerzijds af te vlakken en zich vooral te manifesteren als een ‘politics of lifestyle’.
• Er lijkt meer openheid in fundamentalistische islamitische centra te zijn. Tegelijkertijd is er beslist nog sprake van een scherpe, wellicht verscherpte, perceptie van achterstelling en achterstand onder islamitische jongeren die in een orthodoxe of fundamentalistische opvatting van geloven houvast vinden in een samenleving die zij als vijandig ervaren.
• Het beeld van rechts radicalisme in 2009 toont stabiliteit, maar tegelijkertijd wordt extreemrechts meer zichtbaar ‘op straat’.
• De PVV is in 2009 zichtbaarder geworden, en de partij uit zich in het publieke debat op een manier die als ’nieuw rechts radicaal’ en als ‘polariserend’ kan worden aangeduid.