Zo constateert het kabinet dat het salafisme een verzamelterm is voor een aantal ultraorthodoxe substromingen binnen de islam. Deze stromingen hebben allemaal dezelfde ‘methode’ voor het benaderen van de islamitische bronteksten en het vertalen ervan naar de dagelijkse beleving. Daarnaast zijn de substromingen het redelijk met elkaar eens op de hoofdpunten van de geloofsleer en de praktisering daarvan. Desondanks komen verschillende groepen en individuen, net als bij de meeste andere orthodoxe geloofsgemeenschappen, toch tot verschillende conclusies, vooral waar het gaat om politieke en sociale voorkeuren.

 

De AIVD stelt dat de salafistische centra in Nederland op dit moment niet fungeren als voedingsbodem voor jihadistisch terrorisme. Dit betekent volgens het kabinet dat het georganiseerde salafisme in Nederland niet langer vanuit het oogmerk van terrorismebestrijding onderwerp hoeft te zijn van actief overheidsbeleid. Ook stelt het kabinet dat het niet aan de overheid is om te bepalen wie echte salafisten zijn, of welke religieuze standpunten wel of niet juist zijn. De overheid dient neutraal te zijn in godsdienstzaken en volstaat met het erkennen dat er een ultraorthodox islamitisch spectrum is dat als salafisme bekend staat. De overheid mengt zich niet in godsdienstige opvattingen, maar neemt wel stelling als kernwaarden en belangrijke verworvenheden worden bedreigd

 

Het kabinet ziet wel voor zichzelf een rol om zich uit te spreken tegen gedragingen die haaks staan op de door dit kabinet uitgedragen kernwaarden (denk aan vrijheid, gelijkheid, pluriformiteit en tolerantie). Daarnaast wordt opgetreden tegen gedrag dat de grenzen van de democratische rechtsstaat overschrijdt. De rechtsstaat vormt het fundament van de samenleving, en vormt ook het kader voor de integratie van nieuwe Nederlanders. Het kabinet stelt voorop dat vrijheid van godsdienst tot de fundamentele rechten behoort van onze rechtsstaat. De overheid bewaakt het grondwettelijke recht van burgers om hun godsdienst in vrijheid te belijden. Dit omvat ook het recht om (ultra)orthodox te zijn, naast het recht om afvallig, ongelovig of onverschillig ten aanzien van religie te zijn. Het gegeven dat de democratische rechtsstaat het enige uitgangspunt is voor het Nederlands recht betekent ook dat in Nederland geen plaats is voor verschillende rechtssystemen.

 

Het kabinet besteedt ook aandacht aan haar driesporenbeleid ten aanzien van het salafisme, in het kader van het kabinetsbreed Actieplan Polarisatie en Radicalisering 2007-2011: Het richt zich op handhaven, confronteren en delegitimeren bij ontoelaatbare gedragingen en uitingen, en op het versterken van weerbaarheid en binding.