Publicaties
|
|
Hoe groot is de ijsberg?
Allochtone ouders ervaren drempels bij de inschrijving van hun kinderen op witte basisscholen
2010
[pdf, 145 kB, 4 pagina's]
download
|
De etnische segregatie in het basisonderwijs manifesteert zich al jaren, met name in de vier grote steden, maar ook in veel middelgrote steden. De oorzaak van het ontstaan van ‘zwarte’ en ‘witte’ scholen ligt voor een deel in het keuzegedrag van ouders. Echter, ook het ‘aannamebeleid’ van scholen speelt een rol, zo lijkt de uitkomst van een verkenning van FORUM, Instituut voor Multiculturele Vraagstukken, uit te wijzen. |
|
Nieuwe inzichten over segregatie en onderwijskansen
Jaarrapport 2010 - Bureau van de Europese Unie voor de mensenrechten (FRA)
[pdf, 120 kB, 3 pagina's
download
|
Samenvatting van publicaties met een eigen kijk op segregatie. De EU commissie voor mensenrechten verwees in 2010 naar segregatie als een vorm van “structurele discriminatie”. Uit een in 2011 door het Kohnstamm Instituut uitgevoerde analyse blijkt dat zwarte scholen niet goed zijn voor de schoolprestaties, en gemengde en zwarte scholen meer bijdragen aan burgerschapsvorming dan witte scholen. Uit een in 2010 door het GION uitgevoerd onderzoek blijkt dat Nederlandse leerlingen in hoge mate afwijzend staan tegenover gelijke rechten voor immigranten. Een onderzoek door het AMCIS in 2011 wees verder uit dat leerlingen in het beroepsonderwijs minder burgerschapscompetenties hebben dan leerlingen in ‘hogere’ schooltypen. Een eerste evaluatie van het centraal aanmeldpunt in Nijmegen wijst uit dat dit voor ouders heeft geleid tot een eerlijke en transparante verdeling van de beschikbare plaatsen.
|
|
Onderwijssegregatie: wat moeten wij daar mee?
2009
[pdf, 225 kB, 9 pagina's]
download
|
Uit onderzoek blijkt dat niet etniciteit, maar een laag opleidingsniveau van ouders (al dan niet versterkt door een gebrekkige taalkennis) van grote invloed is op de onderwijsprestaties van kinderen. In de Nederlandse situatie zijn kansarme kinderen vaak allochtone kinderen. In de discussie over onderwijssegregatie gaat het echter vaak alleen over etniciteit en blijft onderbelicht dat het eigenlijk gaat over teveel kinderen uit kansarme en laagopgeleide gezinnen in een school. |
Vluchten kan niet meer
2003
[pdf, 400 kB, 72 pagina's]
publicatie downloaden |
Drie gerenommeerde onderwijsspecialisten buigen zich in dit essay over etnische segregatie in het onderwijs.
Guuske Ledoux heeft het in haar bijdrage over de oorzaken, gevolgen en (het ontbreken van) oplossingen van die segregatie in het primaire onderwijs. Segregatie heeft volgens haar aantoonbare nadelen voor de kansen van zwakkere leerlingen en voor de maatschappelijke kansen op langere termijn.
Renée van Schoonhoven betoogt in haar essay dat etnische segregatie in het onderwijs sociale verschillen tussen allochtonen en autochtonen duidelijk zichtbaar maakt. Sturing, via financieringsprikkels van de overheid, lijkt echter te zijn uitgewerkt. Er wordt harder geroepen om meer fundamentele ingrepen om de segregatie en de verschillen in kansen tegen te gaan. Succes moet worden verwacht van sturing via de aanbodkant, door schoolbesturen hun beleid meer onderling te laten afstemmen en profilering op witte marktsegmenten achterwege te laten.
Robert Sikkes gaat in op de rol van de ouders in het debat over zwarte en witte scholen. Ouders die overtuigd keuzes maken voor een school tegenover politici en bestuurders die proberen de segregatie in te dammen. Hardop worden de vrijheid van onderwijs en heel omfloerst de vrijheid van schoolkeuze ter discussie gesteld. In een maatschappij waar de keuzevrijheid van de consument als een van de hoogste idealen geldt is dat, volgens Sikkes, een onbegaanbare weg. Meer verwacht hij van realistisch beleid in de grensgebieden tussen witte en zwarte wijken.
|
Onderzoeksrapporten
|
|
Hoe denken schoolbesturen over segregatie in het onderwijs?
2011
lees meer en download |
In 2011 heeft FORUM een onderzoek laten uitvoeren onder schoolbesturen in de 35 grootste gemeenten naar hun opvattingen over segregatie. Hieruit blijkt dat 71% van de schoolbesturen vindt dat de concentratie van allochtone leerlingen en kinderen met laagopgeleide ouders binnen scholen bestreden dient te worden. Er is aanzienlijk minder eenstemmigheid over de wenselijkheid van een dwingend bestuursbeleid of bovenbestuurlijke maatregelen. De mate waarin besturen actief beleid voeren om segregatie tegen te gaan blijft achter bij de mate waarin zij dit van belang achten. Een niet onaanzienlijk deel van de besturen acht diverse bovenbestuurlijke maatregelen wel degelijk acceptabel en in iets mindere mate uitvoerbaar. Het gebrek aan gevoel voor urgentie zorgt ervoor, dat gemeenten en scholen verplichtingen van het ministerie van OC&W uit 2006 niet halen.
Onderzoeksrapport en samenvatting staan al op de website – te vinden door de zoekfunctie op de titel toe te passen. |
|
Bestrijding van segregatie in het onderwijs bij gemeenten. Verkenning van lokaal beleid anno 2008
lees meer en download |
In 2008 heeft FORUM een vervolgonderzoek laten uitvoeren naar de bestrijding van segregatie binnen gemeenten. Hieruit blijkt dat anno 2008 in 83% van de gemeenten overleg wordt gevoerd over etnische segregatie tussen gemeente en schoolbesturen. Een substantieel deel (46%) van de gemeenten heeft echter geen concrete afspraken gemaakt om segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Bestrijden van segregatie heeft geen prioriteit, er is gebrek aan overeenstemming over oorzaken en/of oplossingen, en/of er is onvoldoende commitment van lokale partners. Als er afspraken zijn, dan gaat het met name om voorlichten en begeleiden van ouders bij schoolkeuze en ondersteunen van ouderinitiatieven. Daarnaast worden er afspraken gemaakt over de aanname van leerlingen, het contact tussen witte en zwarte scholen en het aantrekkelijker maken en investeren in de kwaliteit van zwarte scholen. |
|
Gemeenten in actie tegen segregatie in het basisonderwijs. Een inventarisatie bij de G31 en vier andere gemeenten
2007
download rapport
|
FORUM heeft in 2007 een inventarisatie laten uitvoeren bij de G31 gemeenten om te bepalen of zij activiteiten ontplooien om etnische segregatie in het onderwijs tegen te gaan. Daaruit bleek dat in dat jaar iets minder dan de helft van de onderzochte gemeenten een concreet beleid om segregatie tegen te gaan. Hoewel segregatie vaak wel op de agenda van overleg met de schoolbesturen staat, zijn er in de overige gemeenten geen concrete beleidsafspraken gemaakt. De redenen daarvoor zijn verschillend: men ervaart in de gemeente geen segregatie, er is geen draagvlak voor beleidsmaatregelen, men weet niet welke beleidsmaatregelen effectief zouden kunnen zijn of men heeft andere beleidsprioriteiten. |